Rijschool specifiek gericht op leerlingen met ASS, AD(H)D, (niet aangeboren) hersenletsel & cognitieve uitdagingen. 

Dit doe ik er niet een beetje bij, maar dit is echt waar deze rijschool voor staat.

Rijles geven volgens het autismeprotocol van Spectrum Brabant richt zich primair op het bieden van extreme structuur, rust en eenduidige communicatie om overprikkeling bij de leerling te voorkomen. Dit protocol, ontwikkeld door Spectrum Brabant / Spectrum Nederland, sluit naadloos aan op de werkwijze van speciaal opgeleide CBR-examinatoren. Hierdoor ervaart de leerling tijdens zowel de lessen als het praktijkexamen exact dezelfde benadering.

Bij leerlingen met autisme verloopt de informatieverwerking in de hersenen anders. Dit kan in het drukke verkeer snel leiden tot een vol hoofd en stress en/of overprikkeling. Het protocol helpt om te sturen op voorspelbaarheid.

Vaste lesopbouw: Elke rijles heeft dezelfde duidelijke structuur (voorbespreken, doen, evalueren).

Doelgerichte instructie: Geen vage opdrachten, maar letterlijke, taakgerichte aanwijzingen.

Prikkelmanagement: Actief herkennen van vroege signalen van overbelasting en hier direct op anticiperen.

De belangrijkste verschillen met reguliere rijles
hoe verschilt de specifieke aanpak uit het autismeprotocol van een standaard rijles:

In tegenstelling tot de normale rijschool:

Communicatie
Volledig letterlijk en eenduidig. Geen metaforen, grapjes of dubbele betekenissen tijdens kritieke momenten. Spreekstiltes bij drukke kruispunten.

Instructie
Strikte timing en opeenvolging. Instructies volgen een vaste volgorde: éérst de richting/locatie, dán de actie (bijv: "Bij de volgende kruising, de tweede straat rechts").

Aanleren van handelingen
Expliciete scripts en stappenplannen. Handelingen (zoals invoegen of rotondes) worden opgeknipt in logische, voorspelbare subsystemen.

Feedback en fouten
Visueel en feitelijk. Gebruik van instructiekaarten of situatietekeningen. Fouten worden direct gekoppeld aan de vooraf besproken afspraak.

Omgang met spanning
Prikkelreductie en rust. Bij overprikkeling de auto direct veilig stilzetten, de motor uitzetten en de leerling fysiek en mentaal laten resetten.

We proberen in de auto zo veel mogelijk onnodige prikkels te vermijden zoals parfum & muziek en vragen alle leerlingen hier op te letten. Uiteraard mag muziek en praten wel als de leerling dit wenst.

De intake en nulmeting: Samen inventariseren we tijdens de intake, proefles en nabespreking hoe het autisme zich bij de specifieke leerling uit (bijvoorbeeld gevoeligheid voor geluid, licht of specifieke woordkeuzes).

Mijn belofte bij een eerdere negatieve ervaring

Ik geloof dat iedereen met de juiste begeleiding een eerlijke kans verdient. Mijn aanpak is er volledig op gericht om het traject pas los te laten als we werkelijk alles hebben geprobeerd om het autorijden voor de leerling mogelijk te maken. Waar anderen stoppen, kijken wij samen verder naar wat er wél kan binnen de kaders van het Spectrum Brabant protocol.

Om dit te realiseren, zetten we indien nodig de volgende stappen in:

• Brede samenwerking: Wij kijken niet alleen naar wat er in de auto gebeurt. Als de situatie daarom vraagt, treden we (enkel met jouw goedkeuring en/of van je ouders/verzorgers) in overleg met externe betrokkenen, zoals de behandelend therapeut of psycholoog van de leerling, om de instructievideo's of communicatie perfect af te stemmen op de lopende behandeling.
• Second opinion: We schromen niet om een collega-rijschool (die eveneens gespecialiseerd is in autisme) mee te laten kijken voor frisse inzichten als we ergens vastlopen.
• Overstap naar automaat.
• Mogelijkheid tot ondersteuning bij individueel begeleid theorie-examen. Voor toelichting, lees onderaan de pagina wat dit inhoudt.
• Mogelijkheid tot uitgebreide begeleiding en voorgesprek bij een faalangst of BNORR examen.

De regelgeving rondom autisme en het rijexamen recent ingrijpend veranderd. Sinds de wetswijziging is de verplichte medische keuring voor mensen met autisme afgeschaft. Hierdoor is ook het oude, medisch geïndiceerde 'aangepaste praktijkexamen' (AA-examen) voor deze doelgroep verdwenen. In plaats daarvan traint het CBR nu álle examinatorenom kandidaten met autisme op de juiste, prikkelarme manier te begeleiden.
Voor het praktijkexamen is het CBR Faalangstexamen in de praktijk de beste en meest gekozen optie voor leerlingen met autisme. Hoewel de naam anders vermoedt, biedt dit examen exact de structuur die een autistische leerling nodig heeft.

• Meer tijd (80 minuten): De examinator neemt uitgebreid de tijd voor een rustige kennismaking en om de leerling op zijn of haar gemak te stellen. Waar mogelijk zal ik als instructeur hier ook alles doen om de examinator in te lichten over hoe de leerling het beste presteert.

• Mogelijkheid tot een time-out: Als de leerling onderweg overprikkeld raakt of dreigt te blokkeren, mag hij of zij om een time-out vragen om even tot rust te komen.

• Speciaal getrainde examinator: De rit wordt afgenomen door een examinator die getraind is in het herkennen van spanning en het bieden van een rustige, duidelijke benadering.

Let op: De rijvaardigheidseisen om te slagen zijn exact gelijk aan een regulier examen.

Een BNORR examen biedt ook andere mogelijkheden dan een regulier rijexamen B.

Mijn aandeel bij een Faalangst of BNORR examen

• 'Warme Overdracht' en briefing: Ik mag voorafgaand aan de rit de examinator apart nemen of tijdens het introductiegesprek face-to-face briefen. Ik mag hierbij de schriftelijke handleiding/instructiebrief overhandigen met de specifieke do's-and-don'ts uit het Spectrum Brabant protocol.
• Meereizen op de achterbank: Ik heb het wettelijke recht om tijdens het praktijkexamen achterin de auto mee te rijden. Dit wordt bij deze doelgroep sterk aangeraden. Ik mag tijdens de rit niet verbaal of fysiek ingrijpen (tenzij voor de veiligheid), maar de fysieke aanwezigheid biedt de leerling een bekend ankerpunt en zorgt dat ik na afloop exact weet hoe de feedback van de examinator geïnterpreteerd moet worden.
• De time-out bewaken: Mocht ik achterin merken dat de leerling volledig blokkeert of overprikkeld raakt, en de leerling durft dit zelf niet aan te geven, dan mag ik tijdens een Faalangstexamen de examinator verbaal attenderen op het inzetten van de time-out.

Ondersteuning bij individueel begeleid theorie-examen.

Hoewel ik niet mee naar binnen mag, is mijn rol direct voor en na het examen cruciaal voor een leerling met autisme:

• Begeleiding tot de deur: Ik kan de leerling begeleiden in de wachtruimte van het CBR, helpen bij het aanmelden bij de zuil en de spanning direct voor de overdracht reguleren.
• De 'warme overdracht': Ik kunt bij de balie of aan de CBR-medewerker kort toelichten dat de leerling autisme heeft en het prettig vindt als er op een specifieke, rustige manier gecommuniceerd wordt.
• Voorbereiden op de structuur: Omdat ik weet dat de CBR-medewerker de vragen letterlijk gaat voorlezen, kan ik dit tijdens de eigen theorielessen met de leerling al exact zo oefenen. Dit voorkomt dat de werkwijze in de examenruimte als een verrassing komt.