Rijschool specifiek gericht op leerlingen met ASS, AD(H)D, (niet aangeboren) hersenletsel & cognitieve uitdagingen.
Dit doe ik er niet een beetje bij, maar dit is echt waar deze rijschool voor staat.
Net als bij het autismeprotocol, richt het ADHD-protocol van Spectrum Brabant zich op het bieden van structuur en het voorkomen van overprikkeling. Het grote verschil is echter de oorzaak van de prikkels. Waar een leerling met autisme moeite heeft met de onvoorspelbaarheid van het verkeer, heeft een leerling met ADHD vooral moeite met het filteren van alle prikkels en het vasthouden van de focus.
Het protocol helpt om te sturen op actieve focusbegeleiding, impulsbeheersing en het direct kanaliseren van onrust.
In tegenstelling tot reguliere rijscholen:
Focus en aandacht
Actieve focus-checks. Ik controleer continu of de leerling nog 'aan' staat. Ik help de aandacht te richten op de belangrijkste rijtaak.
Instructies geven
Kort, krachtig en enkelvoudig. Instructies worden opgeknipt in behapbare stukken. Pas als stap A is afgerond, volgt de instructie voor stap B. Zo nodig worden instructies continu herhaald totdat de leerling het automatiseert. Dit kan bij een leerling met AD(H)D soms lang nodig zijn.
Omgaan met fouten
Geen overvloed aan woorden. Te veel praten na een fout zorgt voor een 'error' in het hoofd. Direct kort corrigeren, of de auto parkeren voor uitleg.
Impulsbeheersing
Hardopdenkend rijden (commentariërend rijden). De leerling benoemt hardop wat hij/zij ziet en gaat doen. Dit remt impulsieve beslissingen af.
Lesduur en pauzes
Kortere blokken met vaste pauzemomenten. De concentratieboog bij ADHD is korter. Regelmatig de auto stilzetten voor een fysieke en mentale reset.
Mijn belofte
Heeft de leerling eerder elders rijles gehad en is dat gestrand vanwege concentratieproblemen, impulsiviteit of frustratie? Wij stoppen pas met proberen als we alles hebben geprobeerd om het mogelijk te maken. Indien nodig schakelen we met:
- De behandelend therapeut of psychiater om de lessen af te stemmen op de ADHD-behandeling of medicatie.
- Een gespecialiseerde collega voor een second opinion inschakelen.
- Het contact met het CBR om te zorgen dat de Gezondheidsverklaring (die bij ADHD wél verplicht leidt tot een medische beoordeling door een arts) vlot en correct verloopt.
Ik bied de mogelijkheid om een rijtest aan te vragen en de leerling hierin te begeleiden en mee te gaan.
Voor sommige ondersteunende acties heb ik specifiek (schriftelijk) toestemming nodig van de leerling en/of ouder/verzorger.
Mijn aandeel bij een Faalangst of BNORR examen
- 'Warme Overdracht' en briefing: Ik mag (en moet) voorafgaand aan de rit de examinator apart nemen of tijdens het introductiegesprek face-to-face briefen. Ik mag hierbij de schriftelijke handleiding/instructiebrief overhandigen met de specifieke do's-and-don'ts uit het Spectrum Brabant protocol.
- Meereizen op de achterbank: Ik heb het wettelijke recht om tijdens het praktijkexamen achterin de auto mee te rijden. Dit wordt bij deze doelgroep sterk aangeraden. Ik mag tijdens de rit niet verbaal of fysiek ingrijpen (tenzij voor de veiligheid), maar de fysieke aanwezigheid biedt de leerling een bekend ankerpunt en zorgt dat ik na afloop exact weet hoe de feedback van de examinator geïnterpreteerd moet worden.
- De time-out bewaken: Mocht ik achterin merken dat de leerling volledig blokkeert of overprikkeld raakt, en de leerling durft dit zelf niet aan te geven, dan mag ik tijdens een Faalangstexamen de examinator verbaal attenderen op het inzetten van de time-out.